 |
| "NEJM'de yayınlanan antidepresanlar ve gebelik hakkındaki yeni bakış açısı hedefi ıskalıyor" -Adam Urato Dr, Pic (MIA) |
30
yıldır hamile kadınlarla ilgilenen bir anne-fetüs tıp doktoruyum. Her
gün hamilelikte ilaç kullanımı konusunda hastalara danışmanlık yapıyorum
ve onlarca yıldır antidepresanlar ve hamilelik üzerine yazılar yazıyor
ve konferanslar veriyorum. Bu konuyu sık sık podcast'lerde, örneğin son
olarak Amerika'da Deli'de (Mad in America) yayınlanan podcast'te ele
alıyorum. 21 Temmuz 2025'te FDA, SSRI antidepresanları ve hamilelik
üzerine bir uzman panel tartışması düzenledi ve ben de katıldım.
Panel, SSRI'ların hamilelik komplikasyonları ve fetüs gelişiminde değişikliklerle ilişkili olduğunu gösteren önemli miktarda bilimsel kanıtı vurguladı. Ben de dahil olmak üzere birçok panelist, FDA'yı bu ilaçlar üzerindeki hamilelik uyarılarını güçlendirmeye teşvik etti. Medya ve profesyonel tıp derneklerinin (örneğin, Amerikan Kadın Doğum ve Jinekologlar Koleji ve Amerikan Psikiyatri Birliği) tepkisi hızlı ve tahmin edilebilir oldu. Aynı temel yapıya sahip haberler birkaç günde bir ardı ardına yayınlandı. Panelin "yanlış bilgilendirme" yaptığını eleştirdiler ve depresyonun kendisinin risklerini, ilaçların sözde güvenliğini ve iddia edilen faydalarını vurguladılar. Özellikle, konunun kimyasal maruziyet/kimyasal zarar yönünü küçümsediler ve SSRI'ların hamile anne ve gelişmekte olan bebeği için risklerini en aza indirdiler.
Şimdi, dört ay sonra, Yeni İngiltere Tıp Dergisi (New England Journal of Medicine), "Gebelik Sırasında Antidepresanların Risklerini Çözmek (Untangling the Risks of Antidepressants in Pregnancy)" başlıklı bir görüş yazısı yayınlayarak konuya değindi. Makale, ikisi ilaç endüstrisiyle önemli mali bağları olduğunu bildiren üç araştırmacı tarafından yazılmıştır.
Makale, iki ana komplikasyona odaklanıyor: doğuştan kalp kusurları ve otizm spektrum bozukluğu. Makalenin temel argümanı, erken dönem çalışmalarının SSRI'ların kalp kusurları ve otizmle ilişkili olduğunu gösterdiği, ancak bu çalışmaların göstergeye bağlı karışıklık nedeniyle hatalı olduğu yönündedir: yani, bu sorunlara aslında antidepresanlardan ziyade depresyonun neden olduğu. Yıllar içinde çalışmaların daha iyi istatistiksel olarak ayarlanmasıyla, bu zararlı ilişkiler önemsiz hale geldi ve artık antidepresanların gebelikte herhangi bir risk taşımayacağından emin olabiliriz.
Bence bu makale, tıp camiasının bu konudaki tutumunu ve hamile kadınların ve kamuoyunun son kırk yıldır antidepresanlar ve gebelik konusunda nasıl yanıltıldığını çok iyi anlatıyor. Endişelerim şunlardır:
1. Makale temel bilimsel gerçekleri ve sağduyuyu göz ardı ediyor. Eğer serotonin gebelik ve fetal gelişimde çok önemli bir rol oynuyorsa (ki oynuyor) ve SSRI'lar serotonin sistemini değiştiriyorsa (ve değiştiriyorlar), o zaman SSRI'lar gebeliği ve fetal gelişimi bozmalıdır.
Çalışmalar, gebelikte SSRI kullanımının "düşük, doğum kusurları, erken doğum, düşük doğum ağırlığı, preeklampsi, doğum sonrası kanama, yenidoğan komplikasyonları ve uzun vadeli nörobilişsel sorunlarla" bağlantılı olduğunu göstermektedir. On iki insan MR çalışması, gelişmekte olan beyin üzerindeki etkiyi göstermektedir.
2. Makale, "insan gebeliğine güvenilir bir şekilde uygulanamaz" gerekçesiyle onlarca yıllık hayvan araştırmasını tamamen göz ardı ediyor. Bu, bu araştırmalara katılan araştırmacılara (ve hayvanlara) karşı saçma, yanıltıcı ve saygısız bir yaklaşımdır.
Bu randomize kontrollü hayvan çalışmaları, SSRI'ların "gebelik komplikasyonları ve fetal gelişimde değişikliklerle" bağlantılı olduğunu tutarlı bir şekilde göstermektedir. Bu alanda hayvan araştırması yapmanın temel amacı, SSRI'ların sıçanları, fareleri ve koyunları etkileyip etkilemeyeceğini belirlemek DEĞİLDİR. Gebelikteki SSRI'lar üzerine 40 yılı aşkın süredir yapılan kapsamlı hayvan araştırmaları, bu ilaçların insan gebeliğini nasıl etkileyeceğini belirlemeye yardımcı olmak için yapılmıştır. Bu NEJM makalesinin yazarlarının bu araştırmayı bir el hareketiyle geçiştirmeyi amaçladığı fikri akıl almazdır.
3. Makalede "kimyasal" kelimesi bir kez bile geçmiyor. Gebelik döneminde SSRI kullanımının anne ve bebek için kimyasal zararlara yol açan bir kimyasal maruziyet oluşturduğuna dair hiçbir kabul yok.
İlaç endüstrisi, ürünlerinin etrafında bir iyilik halesi yaratmada ustaca bir iş çıkardı: topluma "ilaçlarımızı alın" denildi - ki bu ilaçların sağlığı iyileştireceği varsayılıyor. Ancak günün sonunda, bu ilaçlar kimyasal tesislerde üretilen sentetik kimyasal bileşiklerdir ve kimyasalların anne ve bebekler için sonuçları vardır.
4. Bu NEJM görüş yazısının yazarları, GSK, Takeda, UCB, Hoffman-La Roche, Genentech, Moderna ve Vertex dahil olmak üzere ilaç şirketleri tarafından finanse edilmektedir. Bilimsel yazarlar genellikle paranın onları etkilemediğini ve ilaç şirketleri tarafından finanse edilen bir araştırmacının kalbinde ve zihninde tam olarak ne olduğunu asla bilemeyeceğimizi savunurlar.
Ancak, basit sağduyu ve ezici miktarda araştırma, paranın aslında davranışları (düzenleyicilerden ve araştırmacılardan, politikacılara ve fahişelere kadar) etkilediğini göstermektedir. Ve bu tür ödemelerin kamuoyunda önyargı algısı yarattığı tartışılmazdır. Ve uzmanların motivasyonları hakkındaki bu şüphe zararlıdır. Hamile kadınlar ve kamuoyu, ilaç şirketlerinin parasıyla lekelenmemiş uzmanlardan bilgi almayı hak ediyor.
5. İnsan araştırmalarında, yapılan birçok çalışma, SSRI grubunda gebelik sonuçlarının daha kötü olduğunu göstermektedir; bu da serotonin sistemini bozan kimyasallardan beklenebilecek bir durumdur. Ve komplikasyonların çoğu, hayvan çalışmalarında görülenlerle tamamen aynıdır.
Bu makale, bu insan sonuçlarını endikasyon kaynaklı karışıklığa bağlamaktadır. Yazarlar, yıllar içinde epidemiyologların (çoğu ilaç şirketlerinden fon alan) gerçek ham verileri nasıl ayarlayacaklarını ve düzelteceklerini, böylece herhangi bir zararın istatistiksel olarak anlamlı olmamasını sağlayacaklarını esasen bize temin etmektedirler.
Ancak, SSRI grubunda gördüğümüz tüm gebelik komplikasyonlarının endikasyon kaynaklı karışıklığa bağlı olduğu açıklaması yetersiz kalmaktadır. Birincisi, depresyon ile olumsuz gebelik sonuçları ve yavruda olumsuz sonuçlar arasındaki ilişkiye dair bilgiler düşük ila orta kalitedeki çalışmalardan gelmektedir.
İkincisi, bu konudaki çalışmalarda, depresyonun gözlemlenen etkileri küçüktür (ve genellikle yoktur). Örneğin, Tıp Enstitüsü erken doğumun nedenlerini araştırdığında, depresyonun erken doğuma neden olduğunu bulamadı.
Üçüncüsü, birçok çalışma depresyonu ve diğer birçok karıştırıcı faktörü kontrol altına alıyor ve yine de SSRI grubunda artan riskler buluyor. Son olarak ve bu çok önemli, çalışmalarda karıştırıcı faktörler için yapılan düzeltme genellikle gizemli bir şekilde yapılıyor; SSRI grubundaki fazla riskler aniden ortadan kayboluyor ve hastalığa bağlanıyor gibi gösteriliyor. Bu tür istatistiksel boş laftır (mumbo jumbo).
Ve günün sonunda, yapılan birçok araştırmada SSRI grubunun gebelik sonuçlarının daha kötü olduğunu fark etmek çok önemlidir. Bu, ilaçların hastalığı iyileştirdiği ve bunun da doğum sonuçlarını iyileştirdiği fikriyle çelişmektedir. Veriler bunu kesinlikle göstermiyor.
6. Yazarlar, gebelikte SSRI kullanımının herhangi bir riskini açıkça belirtmeyi başaramıyorlar. Bazı çalışmaların komplikasyonlarla bazı ilişkiler gösterdiğinden bahsediyorlar.
Ancak SSRI antidepresanların anne ve bebek için komplikasyonlarla bağlantılı olduğuna dair bu alanda önemli miktarda bilimsel görüş birliği olduğunu asla açıkça belirtmiyorlar.
Mevcut ilaç etiketleri yeterli değil, ancak en azından bu etiketler gebelikte SSRI kullanımı ile doğum sonrası kanama, yenidoğanın yetersiz adaptasyonu ve yenidoğanın kalıcı pulmoner hipertansiyonu arasındaki bağlantı konusunda uyarıda bulunuyor. Bu makale bunu bile yapmıyor. Okuyucu bu makaleden, antidepresanların gebelik veya gelişmekte olan bebek üzerinde hiçbir kimyasal etkisi olmadığı sonucuna varabilir. Ve bu, başlığıyla "gebelikte antidepresanların risklerini çözmek" iddiasında bulunan bir makaleden geliyor.
7. "SSRI'larla tedavinin çok az veya hiç risk taşımadığı" yönündeki sonuç mesajları kabul edilemez. Gebelik ve fetal gelişim için hayati önem taşıyan serotonin sistemini değiştiren güçlü sentetik kimyasallar olan - SSRI'ların gebelikte hiçbir risk taşımayabileceği fikri, okuyucular ve hamile kadınlar için son derece haksız ve akıl almazdır. Bu yazarlar ve NEJM, gebelikte antidepresan kullanımına ilişkin uygun bir uyarı vermekte başarısız oluyorlar.
Tarih ve etkilenen anneler ve bebekler onları kötü yargılayacaktır. Önemli olan, hamile kadınların ve genel halkın doğru bilgiye ihtiyaç duymasıdır. Bu NEJM görüş yazısı ve bu konudaki medya haberleri, FDA'nın gebelikte antidepresanlarla ilgili uyarıları güçlendirmesi gerektiğinin bir başka kanıtıdır.
Panel, SSRI'ların hamilelik komplikasyonları ve fetüs gelişiminde değişikliklerle ilişkili olduğunu gösteren önemli miktarda bilimsel kanıtı vurguladı. Ben de dahil olmak üzere birçok panelist, FDA'yı bu ilaçlar üzerindeki hamilelik uyarılarını güçlendirmeye teşvik etti. Medya ve profesyonel tıp derneklerinin (örneğin, Amerikan Kadın Doğum ve Jinekologlar Koleji ve Amerikan Psikiyatri Birliği) tepkisi hızlı ve tahmin edilebilir oldu. Aynı temel yapıya sahip haberler birkaç günde bir ardı ardına yayınlandı. Panelin "yanlış bilgilendirme" yaptığını eleştirdiler ve depresyonun kendisinin risklerini, ilaçların sözde güvenliğini ve iddia edilen faydalarını vurguladılar. Özellikle, konunun kimyasal maruziyet/kimyasal zarar yönünü küçümsediler ve SSRI'ların hamile anne ve gelişmekte olan bebeği için risklerini en aza indirdiler.
Şimdi, dört ay sonra, Yeni İngiltere Tıp Dergisi (New England Journal of Medicine), "Gebelik Sırasında Antidepresanların Risklerini Çözmek (Untangling the Risks of Antidepressants in Pregnancy)" başlıklı bir görüş yazısı yayınlayarak konuya değindi. Makale, ikisi ilaç endüstrisiyle önemli mali bağları olduğunu bildiren üç araştırmacı tarafından yazılmıştır.
Makale, iki ana komplikasyona odaklanıyor: doğuştan kalp kusurları ve otizm spektrum bozukluğu. Makalenin temel argümanı, erken dönem çalışmalarının SSRI'ların kalp kusurları ve otizmle ilişkili olduğunu gösterdiği, ancak bu çalışmaların göstergeye bağlı karışıklık nedeniyle hatalı olduğu yönündedir: yani, bu sorunlara aslında antidepresanlardan ziyade depresyonun neden olduğu. Yıllar içinde çalışmaların daha iyi istatistiksel olarak ayarlanmasıyla, bu zararlı ilişkiler önemsiz hale geldi ve artık antidepresanların gebelikte herhangi bir risk taşımayacağından emin olabiliriz.
Bence bu makale, tıp camiasının bu konudaki tutumunu ve hamile kadınların ve kamuoyunun son kırk yıldır antidepresanlar ve gebelik konusunda nasıl yanıltıldığını çok iyi anlatıyor. Endişelerim şunlardır:
1. Makale temel bilimsel gerçekleri ve sağduyuyu göz ardı ediyor. Eğer serotonin gebelik ve fetal gelişimde çok önemli bir rol oynuyorsa (ki oynuyor) ve SSRI'lar serotonin sistemini değiştiriyorsa (ve değiştiriyorlar), o zaman SSRI'lar gebeliği ve fetal gelişimi bozmalıdır.
Çalışmalar, gebelikte SSRI kullanımının "düşük, doğum kusurları, erken doğum, düşük doğum ağırlığı, preeklampsi, doğum sonrası kanama, yenidoğan komplikasyonları ve uzun vadeli nörobilişsel sorunlarla" bağlantılı olduğunu göstermektedir. On iki insan MR çalışması, gelişmekte olan beyin üzerindeki etkiyi göstermektedir.
2. Makale, "insan gebeliğine güvenilir bir şekilde uygulanamaz" gerekçesiyle onlarca yıllık hayvan araştırmasını tamamen göz ardı ediyor. Bu, bu araştırmalara katılan araştırmacılara (ve hayvanlara) karşı saçma, yanıltıcı ve saygısız bir yaklaşımdır.
Bu randomize kontrollü hayvan çalışmaları, SSRI'ların "gebelik komplikasyonları ve fetal gelişimde değişikliklerle" bağlantılı olduğunu tutarlı bir şekilde göstermektedir. Bu alanda hayvan araştırması yapmanın temel amacı, SSRI'ların sıçanları, fareleri ve koyunları etkileyip etkilemeyeceğini belirlemek DEĞİLDİR. Gebelikteki SSRI'lar üzerine 40 yılı aşkın süredir yapılan kapsamlı hayvan araştırmaları, bu ilaçların insan gebeliğini nasıl etkileyeceğini belirlemeye yardımcı olmak için yapılmıştır. Bu NEJM makalesinin yazarlarının bu araştırmayı bir el hareketiyle geçiştirmeyi amaçladığı fikri akıl almazdır.
3. Makalede "kimyasal" kelimesi bir kez bile geçmiyor. Gebelik döneminde SSRI kullanımının anne ve bebek için kimyasal zararlara yol açan bir kimyasal maruziyet oluşturduğuna dair hiçbir kabul yok.
İlaç endüstrisi, ürünlerinin etrafında bir iyilik halesi yaratmada ustaca bir iş çıkardı: topluma "ilaçlarımızı alın" denildi - ki bu ilaçların sağlığı iyileştireceği varsayılıyor. Ancak günün sonunda, bu ilaçlar kimyasal tesislerde üretilen sentetik kimyasal bileşiklerdir ve kimyasalların anne ve bebekler için sonuçları vardır.
4. Bu NEJM görüş yazısının yazarları, GSK, Takeda, UCB, Hoffman-La Roche, Genentech, Moderna ve Vertex dahil olmak üzere ilaç şirketleri tarafından finanse edilmektedir. Bilimsel yazarlar genellikle paranın onları etkilemediğini ve ilaç şirketleri tarafından finanse edilen bir araştırmacının kalbinde ve zihninde tam olarak ne olduğunu asla bilemeyeceğimizi savunurlar.
Ancak, basit sağduyu ve ezici miktarda araştırma, paranın aslında davranışları (düzenleyicilerden ve araştırmacılardan, politikacılara ve fahişelere kadar) etkilediğini göstermektedir. Ve bu tür ödemelerin kamuoyunda önyargı algısı yarattığı tartışılmazdır. Ve uzmanların motivasyonları hakkındaki bu şüphe zararlıdır. Hamile kadınlar ve kamuoyu, ilaç şirketlerinin parasıyla lekelenmemiş uzmanlardan bilgi almayı hak ediyor.
5. İnsan araştırmalarında, yapılan birçok çalışma, SSRI grubunda gebelik sonuçlarının daha kötü olduğunu göstermektedir; bu da serotonin sistemini bozan kimyasallardan beklenebilecek bir durumdur. Ve komplikasyonların çoğu, hayvan çalışmalarında görülenlerle tamamen aynıdır.
Bu makale, bu insan sonuçlarını endikasyon kaynaklı karışıklığa bağlamaktadır. Yazarlar, yıllar içinde epidemiyologların (çoğu ilaç şirketlerinden fon alan) gerçek ham verileri nasıl ayarlayacaklarını ve düzelteceklerini, böylece herhangi bir zararın istatistiksel olarak anlamlı olmamasını sağlayacaklarını esasen bize temin etmektedirler.
Ancak, SSRI grubunda gördüğümüz tüm gebelik komplikasyonlarının endikasyon kaynaklı karışıklığa bağlı olduğu açıklaması yetersiz kalmaktadır. Birincisi, depresyon ile olumsuz gebelik sonuçları ve yavruda olumsuz sonuçlar arasındaki ilişkiye dair bilgiler düşük ila orta kalitedeki çalışmalardan gelmektedir.
İkincisi, bu konudaki çalışmalarda, depresyonun gözlemlenen etkileri küçüktür (ve genellikle yoktur). Örneğin, Tıp Enstitüsü erken doğumun nedenlerini araştırdığında, depresyonun erken doğuma neden olduğunu bulamadı.
Üçüncüsü, birçok çalışma depresyonu ve diğer birçok karıştırıcı faktörü kontrol altına alıyor ve yine de SSRI grubunda artan riskler buluyor. Son olarak ve bu çok önemli, çalışmalarda karıştırıcı faktörler için yapılan düzeltme genellikle gizemli bir şekilde yapılıyor; SSRI grubundaki fazla riskler aniden ortadan kayboluyor ve hastalığa bağlanıyor gibi gösteriliyor. Bu tür istatistiksel boş laftır (mumbo jumbo).
Ve günün sonunda, yapılan birçok araştırmada SSRI grubunun gebelik sonuçlarının daha kötü olduğunu fark etmek çok önemlidir. Bu, ilaçların hastalığı iyileştirdiği ve bunun da doğum sonuçlarını iyileştirdiği fikriyle çelişmektedir. Veriler bunu kesinlikle göstermiyor.
6. Yazarlar, gebelikte SSRI kullanımının herhangi bir riskini açıkça belirtmeyi başaramıyorlar. Bazı çalışmaların komplikasyonlarla bazı ilişkiler gösterdiğinden bahsediyorlar.
Ancak SSRI antidepresanların anne ve bebek için komplikasyonlarla bağlantılı olduğuna dair bu alanda önemli miktarda bilimsel görüş birliği olduğunu asla açıkça belirtmiyorlar.
Mevcut ilaç etiketleri yeterli değil, ancak en azından bu etiketler gebelikte SSRI kullanımı ile doğum sonrası kanama, yenidoğanın yetersiz adaptasyonu ve yenidoğanın kalıcı pulmoner hipertansiyonu arasındaki bağlantı konusunda uyarıda bulunuyor. Bu makale bunu bile yapmıyor. Okuyucu bu makaleden, antidepresanların gebelik veya gelişmekte olan bebek üzerinde hiçbir kimyasal etkisi olmadığı sonucuna varabilir. Ve bu, başlığıyla "gebelikte antidepresanların risklerini çözmek" iddiasında bulunan bir makaleden geliyor.
7. "SSRI'larla tedavinin çok az veya hiç risk taşımadığı" yönündeki sonuç mesajları kabul edilemez. Gebelik ve fetal gelişim için hayati önem taşıyan serotonin sistemini değiştiren güçlü sentetik kimyasallar olan - SSRI'ların gebelikte hiçbir risk taşımayabileceği fikri, okuyucular ve hamile kadınlar için son derece haksız ve akıl almazdır. Bu yazarlar ve NEJM, gebelikte antidepresan kullanımına ilişkin uygun bir uyarı vermekte başarısız oluyorlar.
Tarih ve etkilenen anneler ve bebekler onları kötü yargılayacaktır. Önemli olan, hamile kadınların ve genel halkın doğru bilgiye ihtiyaç duymasıdır. Bu NEJM görüş yazısı ve bu konudaki medya haberleri, FDA'nın gebelikte antidepresanlarla ilgili uyarıları güçlendirmesi gerektiğinin bir başka kanıtıdır.
Referans: New NEJM Perspective on Antidepressants and Pregnancy Misses the Mark
Adam Urato, December 13, 2025, ET:28.02.2026
NOT : Yabancı sitelerden alınan haber, makale gibi yabancı dillerin Türkçe çevirilerinde hatalar olabilir. Gerçek çevirileri öğrenmek için kaynaklarına gidip okuyabilirsiniz..
Adam Urato, December 13, 2025, ET:28.02.2026
NOT : Yabancı sitelerden alınan haber, makale gibi yabancı dillerin Türkçe çevirilerinde hatalar olabilir. Gerçek çevirileri öğrenmek için kaynaklarına gidip okuyabilirsiniz..
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
YORUM UYARISI : Yorumlara link ve telefon numarası bırakmak,küfür,hakaret vb gibi suç unsuru olabilecek ve herhangi bir sorunda yasal soruşturma sözkonusu olabilecek bir isim vermek vb gibi yazılar yazmak yasaktır.Özellikle de bunları Unknow olarak yayınlayan yorumlar dikkate alınmayacaktır.Tespit edilirse yayınlanmaz yada silinir..